پرسه زنی در مراکز خرید

|
0 دیدگاه

نگاهی به کتاب پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی تالیف عباس کاظمی

علی یعقوبیان:در این کتاب، برای تشــکیل دســتگاه نظری مناســب در تحلیل زندگی روزمره ی ایرانی از عناصر مصرف و پرسه زنی استفاده شــده است. میدان مطالعه پژوهشگر، مراکز خرید تهران بوده و سعی در پی بردن به جنبهای از زندگی روزمرهي شــهری در آن و ســایر فضاهای مدرن دارد.

در ایــن کتاب، افرادی که به مراکــز خرید مراجعه می‌کنند، به دو دسته تقسیم می شــوند؛ یکی دسته ای که برای خرید کالاها به آنجا مراجعــه می‌کنند و دســته ي دوم، جمعیتی که بــرای خرید کالا به ایــن مراکز نمی روند، بلکه تنها برای جلــوه دادن خود و لذت بصری و ســایر مواردی از این دســت به آن مکان ها مراجعه می‌کنند. ولی آنها به زعم نگارنده ی کتاب، مصرف‏کنندهای هســتند که خود فضا پرسه زنی و زندگی روزمره‌ی ایرانی را مصرف می‌کنند و امر مصرف را در سطحی بالاتر تعریف می‌کنند؛ بنابراین خرید کالا، نوعی از مصرف را شــامل میشود و نه تمام آن را.

اســتفاده ی دســته اول از مراکز خرید منطبق بر استراتژی مراکز خرید اســت، ولی استفاده ي دســته ی دوم از مراکز خرید، نوعی ضد اســتراتژی است. مصرف دسته ی دوم با مفهوم پرسه زنی توضیح داده میشود. پرسه زن فردی اســت که از پاساژ، مصرف خاص خود را دارد و از طریق نوعی همزیســتی در بین خریداران و فروشندگان است، آنان خود را به رنگ خریدار اســتتار می‌کنند.

پرسه زنی به مثابه مصرف مراکز خرید مصرف فرهنگی به عنوان عنصر اساســی زندگی روزمره، شــکلی از مصرف‏کننده را پدید مــی آورد که بیش از همه با خلاقیت و ابداع مشخص می شود. بدین معنا، مصرف‏کننده پرسه زن است؛ و پرسه زن مصرف‏کننده ی فضاها و محیط شهری در زندگی روزمره است.

در اینجــا منظور از مطالعه ی مصــرف در مراکز خرید، به هیچ وجه خرید و مصرف کالاها نیســت، بلکه مصرف مکان مراکز خرید است. به این معنا دو ســنخ از جماعت پاســاژ رو تفکیک شده اند؛ دسته ی مراکز خرید به عرصه ای برای خلق فضاهای بی شمار در زیست روزمره بدل شده اند. تولید این فضاهای متکثر، به معنای وجود خلاقیت های نهفته در متن زندگی است.

در کتاب پرسه زنی و زندگی روزمره‌ی ایرانی نخســت خریداران واقعی مورد بحث این کتاب بوده و دســته دوم افرادی را شامل می شــوند که نه لزوما برای خرید، که برای بازدید از خود پاســاژ آمده اند. این سنخ همان کسانی هستند که پرســه زنان موردنظر را شکل می دهند. پرسه زن مدرن، امروزه خود را به هیأتی جدید نشان می دهد. پرسه زن کنشگری فعال و تولیدکننده اســت. فعالیت و مولد بودن، در اینجا متفاوت از مفهوم خلاقیت است که موردنظر برخی جامعه شناســان همچون فرگوسن بوده است.

پرسه زن مراکز خرید کنونی برخلاف نظر فرگوسن، منفعل نیست؛ به این معنا که پرســه زنی مراکز خرید، نوعی مصرف مکان و فضاهای موجود است. روش شناسی برای کشــف این موضوع که پرسه زنان و آدمها چگونه به مصرف مراکز خرید می پردازند، باید از روش هایی اســتفاده کنیم که ما را به زیست روزمره ي پاساژها نزدیکتر کنند. بنابراین، روشهای ما همان چیزهایی خواهند بود که در اصطلاح روش های کیفی گفته می شوند. در کتاب حاضر از روش چندگانه ي کیفی استفاده شده است.

پاساژ در عمل به نیروهای مصرف‏کننده تعلق دارد؛ نیروهایی که باید برای خرید و مصرف بــه مراکز خرید بروند؛ اما در این مطالعه نشــان داده شد که گروه هایی وجود دارند که استفادهای متفاوت از مکان مراکز خرید می‌کنند. بازنشســتگان، زنان و جوانان، بخشی از این گروه ها محسوب می شوند

کتاب پرسه زنی و زندگی روزمره ایرانی به طور کلی کتابی مفید و با موضوعیتی مناســب در حوزه ي مطالعات فرهنگی است، لیکن مــواردی کوچک اما دســت وپاگیر در متن کتــاب وجود دارد که خواننده را آزار می دهد؛ از جمله آشــفتگی واژگانی در اصطلاحاتی که مکرراً در کتاب ذکر می شــوند؛ به طور مثال نگارنده در ابتدای شــرح مطالب کتاب، تعریفی خاص از مصرف به دست مدهد و خریــد را جزئی کوچک از مصرف  مــی آورد، لیکن این تعریــف واژگان تا پایان کتاب دنبال نشــده و مجدداً واژه ی خرید و مصرف مرزبندی خواسته شده توسط خود نگارنده را حفظ نمی‌کند و دچار خلط و آشــفتگی مفهومی می شــود.

 

0 پسندیده شده
روزنامه آسیا اپراتور اول
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.