آب رفتن سبد مصرفی خانوار شهری

|
0 دیدگاه

در حالی جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت تورم در خانوار شهری، همچنان ادامه روند کاهشی تورم را تایید می‌کند که این کاهش تورم با تغییراتی در سبد مصرفی خانوار شهری به ویژه در اقلام ضروری همچون گوشت و میوه و خشکبار همراه بوده است.

این امر تغییر ترکیب مصرفی خانوار را تایید می‌کند اما از این منظر موضوع نگران‌کننده است که اگر تا پیش از این، خانوار برای پوشش هزینه‌های خود از اقلام غیرضروری همچون تفریح، امورفرهنگی، سفر و… می‌کاست حال ناچار است در میزان مصرف اقلام ضروری خود نیز تجدیدنظر کند تا توازنی میان هزینه‌ها و درآمدهای خانوار ایجاد شود. بدین‌ترتیب با بحرانی شدن سبد مصرفی خانوار شهری که نشان از کاهش قدرت خرید مردم دارد، کیفیت زندگی نیز به‌شدت تنزل خواهد یافت.

 تورم ۸٫۳ درصدی در شهریور

بر اساس اعلام مرکز آمار ایران از شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای شهری در شهریورماه ۹۵، شاخص کل در شهریورماه سال جاری به عدد ۲۳۱٫۳رسید که نسبت به ماه قبل ۰٫۲واحد درصد افزایش را نشان می‌دهد. افزایش شاخص کل نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۶٫۷‌درصد است که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل ۰٫۷واحد درصد کاهش یافته است.‌

درصد تغییرات شاخص کل (نرخ تورم کالاها و خدمات مصرفی خانوار شهری) در ۱۲ ماه منتهی به شهریورماه سال ۹۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۸٫۳‌درصد است که نسبت به همین اطلاع در مردادماه سال جاری ۰٫۴واحد درصد کاهش یافته است.

در این میان، شاخص گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» در این ماه به رقم ۲۷۳٫۴ رسید که نسبت به ماه قبل ۰٫۴‌درصد کاهش داشته است. شاخص گروه اصلی «خوراکی‌ها» در ماه مورد بررسی به ۲۷۱٫۲ رسید که نسبت به ماه قبل ۰٫۵‌درصد کاهش داشته است. شاخص گروه اصلی «خوراکی‌ها» نسبت به ماه مشابه سال قبل ۸٫۶‌درصد افزایش نشان می‌دهد و نرخ تورم ۱۲ ماهه این گروه ۶٫۷‌درصد است.

شاخص گروه عمده «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» نسبت به ماه مشابه سال قبل ۸٫۶‌درصد افزایش نشان می‌دهد و ‌درصد تغییرات این گروه در ۱۲ماهه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۶٫۸‌درصد است که نسبت به همین اطلاع در مردادماه ۱۳۹۵ بدون تغییر مانده است.

همچنین شاخص گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» در شهریور ماه ۱۳۹۵ به رقم ۲۱۶٫۹ رسید که نسبت به ماه قبل ۰٫۴درصد افزایش داشته است. میزان افزایش شاخص گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» نسبت به ماه مشابه سال قبل ۵٫۹‌درصد بوده است و نرخ تورم ۱۲ ماهه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل این گروه ۸٫۹‌درصد است که نسبت به تورم ۱۲ماهه منتهی به مرداد ۱۳۹۵ به میزان ۰٫۶واحد ‌درصد کاهش یافته است.

 تورم منفی برای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها

در بین گروه‌های اصلی و فرعی کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای شهری، نکته جالب توجه منفی شدن نرخ تورم گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریورماه نسبت به ماه قبل است. بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، تورم خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریورماه نسبت به مردادماه ۰٫۴واحد ‌درصد کاهش یافته است. در همین حال نرخ تورم این گروه در ۱۲ ماهه منتهی به شهریورماه سال جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل ۶٫۸‌درصد گزارش شده است

در این میان، در حالی تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در شهریورماه سال جاری ۰٫۴واحد ‌درصد نسبت به مردادماه کاهش یافته است که در همین گروه تورم گوشت قرمز و سفید و فرآورده‌های آنها در شهریورماه سال جاری نسبت به مردادماه ۰٫۳واحد ‌درصد کاهش یافته است. تورم گوشت قرمز و ماکیان در شهریورماه نسبت به مردادماه کاهش ۰٫۲واحد درصدی را تجربه کرده است. علاوه بر این، میزان کاهش تورم ماهی‌ها و صدف‌داران‌ در شهریورماه نسبت به مردادماه ۰٫۸ واحد ‌درصد کاهش یافته است.

در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، نرخ تورم میوه و خشکبار نیز در شهریورماه نسبت به مردادماه ۴٫۷ واحد ‌درصد کاهش یافته است. در این میان نکته قابل توجه این است که نرخ تورم میوه و خشکبار در ۱۲ماهه منتهی به شهریورماه نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱٫۹‌درصد گزارش شده است.

در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، بیشترین نرخ تورم نیز مربوط به سبزیجات (سبزیجات و حبوبات) است که تورم آن در ۱۲ماهه منتهی به شهریورماه در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۱۲٫۹‌درصد گزارش شده است. نگاهی گذرا به نرخ تورم در اقلام خوراکی و آشامیدنی مورد نیاز می‌توان این نتیجه‌گیری کلی را داشت که خانوارها برای هماهنگ کردن هزینه‌ها و درآمدهای خود تغییراتی در سبد مصرفی خود ایجاد کرده‌اند.

تغییرات منفی نرخ تورم اقلامی همچون گوشت قرمز، ماهی و میوه در شهریورماه نسبت به مردادماه نمی‌تواند، نشانه‌های خوبی از سبد غذایی خانوار شهری داشته باشد. در همین رابطه محسن ابراهیم‌پور، مدیر گروه توسعه روستایی موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی وزارت جهاد کشاورزی معتقد است، این تغییرات منفی در جدول تورم اقلام خوراکی در شهریورماه می‌تواند نشان از کاهش مصرف مواد غذایی مانند گوشت در دهک‌های پایین جامعه داشته باشد.

ابراهیم‌پور  با اشاره به کاهش ۱٫۶کیلوگرمی مصرف سرانه گوشت قرمز در کشور تصریح کرد: «این کاهش نشان می‌دهد، متوسط مصرف گوشت قرمز در خانوارهای ایرانی کاهش پیدا کرده که همین امر سبب شده است تا در ترکیب مصرفی خانوار هم تغییراتی ایجاد شود. به عنوان نمونه ممکن است به دنبال کاهش مصرف گوشت قرمز در خانوار، مصرف اقلامی همچون غلات یا دخانیات افزایش پیدا کرده باشد که البته نمی‌توان به صورت دقیق در این رابطه اظهارنظر کرد چراکه تحلیل دقیق‌تر از این موضوع نیازمند تعریف مبنایی استاندارد برای مقایسه است.»

وی با بیان اینکه تغییرات منفی تورم برخی اقلام خوراکی در شهریورماه نسبت به مردادماه پیام خوبی را منتقل نمی‌کند، تصریح کرد: «این نشان می‌دهد قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده است. بدین‌ترتیب وضعیت سبد مصرفی خانوار هم در حال بحرانی شدن است. بنابراین تغییر منفی تورم اقلام خوراکی را نمی‌توان نشانه‌یی برای بهبود شاخص‌های مصرفی خانوار قلمداد کرد بلکه تقاضا در این اقلام کاهش پیدا کرده است که این امر می‌تواند در پی کاهش قدرت خرید مردم و برای تنظیم کردن هزینه‌ها با درآمد باشد.»

وضعیت نرخ تورم در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در حالی ردپایی از تغییر ترکیب سبد مصرفی خانوار برجای گذاشته است که خانوار شهری همچنان با تورم بالا در اقلامی همچون مسکن، آب، برق، گاز، آموزش و بهداشت و درمان مواجه است. براساس جدیدترین اعلان مرکز آمار ایران، نرخ تورم آب، برق، سوخت ۲۴٫۳‌درصد اعلام شده است. در همین حال، نرخ تورم مسکن و اجاره‌بها در ۱۲ماهه منتهی به شهریورماه نسبت به دوره مشابه سال قبل ۸٫۱‌درصد بوده است. در این میان نرخ تورم بهداشت و درمان ۱۱‌درصد و نرخ تورم آموزش نیز ۱۵‌درصد اعلام شده است.

هرچند دولت همچنان شیب کاهشی نرخ تورم را حفظ کرده است اما ترکیب تورم اقلام مختلف آثار و نشانه‌هایی از کاهش کیفیت زندگی خانوار ارائه می‌دهد. بدین معنا که اگر تا پیش از این خانوار برای پوشش هزینه‌های خود از هزینه کردن در بخش‌هایی همچون تفریح یا امور فرهنگی کاهش داشت، این‌بار این کاهش تقاضا به اقلامی ضروری در گروه خوراکی‌ها سرایت کرده است که بر بحرانی شدن وضعیت سبد خانوار شهری صحه می‌گذارد. در این میان، اینکه تاب‌آوری خانوار برای کاهش هزینه اقلام ضروری تا چه حد خواهد بود نیز خود جای بحث دارد.

0 پسندیده شده
روزنامه آسیا اپراتور اول
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.