آمار عقب‌نشینی اشتغال ادامه دارد

|
0 دیدگاه
1-1

آمار عقب‌نشینی اشتغال همچنان ادامه دارد؛ درحالی که نرخ بیکاری در سال ۹۳ به ۱۰٫۶درصد رسیده بود، مرکز آمار در آخرین گزارش خود از رسیدن این نرخ به ۱۱درصد در سال ۹۴ خبر می‌دهد.

آمارهای غیررسمی از بیکاری ۵میلیون‌نفری در کشور سخن می‌گویند و اطلاعات طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار می‌گوید ۲میلیون و ۷۰۰هزار بیکار در کشور (۹۴) وجود دارد. اگر فارغ از مسائل روش محاسبه مرکز آمار (ازجمله ملاک قراردادن یک‌ساعت کار در هفته به عنوان فرد شاغل) همین آمار رسمی را ملاک قرار دهیم، سال ۹۴ بیش از ۲۰۰هزار نفر از بازار کار خارج شده‌اند و استان‌هایی مانند کرمانشاه و کهگیلویه و بویر احمد با بیکاری بالغ بر ۱۷درصدی مواجهند. برخی از کارشناسان می‌گویند نباید نام این افزایش تعداد بیکاران را به‌معنای خروج از بازار کار گذاشت بلکه باید به این جنبه آن نگاه کرد که می‌تواند برای انتقال شغل و جابه‌جایی باشد اما همین آمارها نشان می‌دهد بالغ بر ۳۳درصد از بیکاران کشور بیش از ۱۹ماه در سال ۹۴ بیکار مانده و تنها یک درصد از بیکاران بعد از یک‌ماه شغلی یافته‌اند. در ادامه این روزنامه جزئیات طرح آمارگیری نیروی کار در سال ۹۴ را بررسی و تحلیل کرده است؛ آماری که هم نشان از اوضاع بحرانی بیکاری به‌خصوص در استان‌های محروم دارد و هم نشان از بیکاری جمعیت جوان تحصیلکرده است.

 جمعیت ۷۷میلیون‌و ۵۳۶هزارنفری ایران – بر مبنای نمونه‌گیری سال ۱۳۹۰ – با شبح بزرگی به‌نام بیکاری مواجه است؛ وضعیتی که هر سال ‌وخیم‌تر می‌شود. طبق طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار، در سال ۹۴ نرخ بیکاری به ۱۱درصد رسیده است، درحالی که این نرخ برای سال ۹۳، حدود ۱۰٫۶درصد بود. البته این آمار چندان هم تکان‌دهنده نیست؛ چراکه کارشناسان از مدت‌ها پیش بحرانی شدن وضعیت اشتغال در ایران را پیش‌بینی کرده بودند. از طرفی شرایط هرم جمعیتی کشور و جوانی آن و از طرف دیگر سیاست‌های ضداشتغال دولت نهم و دهم مانند بنگاه‌های زودبازده بحران بیکاری را به وجود آورد. در ۳سال اخیر نیز، همین بحران پاشنه آشیل دولت یازدهم شد و یکی از انتقادات جدی به تیم اقتصادی دولت در همین خصوص است. حسن روحانی با تغییر رویکرد اقتصاد کشور به دنبال کوچک‌سازی دولت و فربه‌کردن بخش‌خصوصی کشور بود و بزرگ‌ترین سهم خصوصی‌سازی اقتصاد هم در همین دوران اتفاق افتاد اما این سیاست‌ها گرچه در ایجاد رقابت و رفع انحصار موفق عمل کرد و به‌ اصلاح ساختاری اقتصاد از جمله مهار تورم، سامان‌دهی نظام مالیاتی و نظام بانکی و رشد اقتصادی منجر شد اما در این دوره وضعیت اشتغال حتی با نگاه کمی بدتر هم شد. طبق طرح آمارگیری نیروی کار سال ۹۴ مرکز آمار، ۳۵٫۱درصد از کل جمعیت شاغل کارکن مستقل هستند و ۳۹٫۲درصد این جمعیت هم مزد و حقوق‌بگیر بخش خصوصی هستند و تنها ۱۶٫۷ از این توزیع نسبی را مزد و حقوق‌بگیر بخش‌عمومی تشکیل می‌دهند که این نشان‌دهنده افزایش حجم اشتغال در بخش‌خصوصی است. همین توزیع نسبی نشان می‌دهد، حاکمیت شرکتی در اقتصاد ایران روبه‌پیشرفت و گسترش و سیستم خرده‌محور رو به‌زوال است، به‌طوری که تنها ۳٫۸درصد از جمعیت شاغل در کشور را کارفرمایان تشکیل می‌دهند. با این همه اطلاعات مرکز آمار نشان می‌دهد در سال ۱۳۹۴ افراد شاغل و بیکار در مجموع ۳۸٫۲درصد از جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر را تشکیل می‌دادند. این نسبت برای مردان ۶۳٫۲درصد و برای زنان ۱۳٫۳درصد بوده است. همچنین این نسبت در نقاط شهری ۳۷٫۵درصد و در نقاط روستایی  ۴۰درصد است.

در جدول برآورد شغلی مرکز آمار برحسب بخش عمومی و خصوصی، بخش خصوصی ۸۳٫۳درصد و بخش عمومی ۱۶٫۷درصد شاغلان ۱۰ساله و بیشتر را به‌خود اختصاص داده‌اند. این در حالی است که این ارقام در نقاط شهری به‌ترتیب ۷۹٫۱ و ۲۰٫۹درصد و در نقاط روستایی ۹۳٫۹ و ۶٫۱درصد بوده است. بررسی بخش‌های خصوصی و عمومی به تفکیک استان‌ها نیز نشان می‌دهد استان آذربایجان غربی بالاترین درصد شاغلان بخش خصوصی (۸۹٫۲درصد) و پایین‌ترین درصد شاغلان بخش عمومی (۱۰٫۸درصد) را بین استان‌های کشور به خود اختصاص داده است. استان کهگیلویه و بویراحمد نیز پایین‌ترین درصد شاغلان بخش‌خصوصی (۷٫۱درصد) و بالاترین درصد شاغلان بخش عمومی (۲۸٫۶درصد) را به خود اختصاص داده است. این آمار استان کهگیلویه و بویر احمد به‌خوبی نشان‌دهنده چرایی ته‌جدول‌بودن این استان در تمامی شاخص‌های بیکاری است، این استان که با نرخ بیکاری ۱۷٫۷درصدی مواجه است، عملا با اقتصادی ناتوان در ایجاد اشتغال همراه است و تنها شغل‌هایی که در این استان وجود دارد، مربوط به همان مشاغل بخش عمومی مانند حوزه آموزش و پرورش و دیگر خدمات دولتی است. در مجموع نرخ بیکاری شهرهای کشور در سال ۹۴، ۱۲٫۲درصد و در روستاها ۸٫۱درصد بوده است که استان بویراحمد و کرمانشاه (۱۷٫۶درصد) بیکارترین استان‌ها و استان کرمان (۷٫۹درصد) و تهران (۸٫۱درصد) پرکارترین آن محسوب می‌شوند.

بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران درباره‌ وضعیت نیروی کار در سال ۱۳۹۴ جمعیت کل کشور در آن سال ۷۷ میلیون و ۵۳۶‌هزار و ۲۲۳ نفر برآورد شده است که ۱۲ میلیون و ۸۴۳‌هزار و ۷۵۳ نفر از آنها ۹ سال و کمتر و ۶۴ میلیون و ۶۹۲‌هزار و ۴۶۹ نفر از آنها ۱۰ سال و بیشتر سن داشتند. به عبارتی دیگر ۸۳٫۴درصد از جمعیت کل کشور در سن کار ۱۰ ساله و بیشتر هستند. ترکیب جنسی جمعیت کل در سال ۱۳۹۴ شامل ۵۰٫۱درصد مرد و ۴۹٫۹درصد زن بوده‌اند. همچنین نتایج نشان می‌دهد ۷۲٫۸درصد در نقاط شهری و ۲۷٫۲درصد در نقاط روستایی ساکن بوده‌اند. همچنین در سال ۱۳۹۴ تعداد ۲۴ میلیون و ۲۲‌هزار و ۶۳۵ نفر خانوار معمولی ساکن و گروهی در کشور برآورده شده است که ۲۰ میلیون و ۹۶۱‌هزار و ۷۶۵ خانوار دارای سرپرست مرد و ۳میلیون و ۶۰‌هزار و ۸۶۹ خانوار دارای خانوار زن بودند. ۹۸٫۳درصد جمعیت کشور دارای تابعیت ایرانی هستند. این در حالی است که ۱٫۶درصد جمعیت، افغانستانی و فقط ۰٫۱درصد جمعیت کشور سایر تابعیت‌ها را دارند و اغلب افراد با تابعیت غیرایرانی در نقاط شهری زندگی می‌کنند.

نکته دیگری که در طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار در سال ۹۴، جالب توجه بود، برآورد شاغلان از لحاظ توزیع نسبی بود. براین اساس، در سال ۹۴ صنعتگران و کارکنان مشاغل مربوط به آن با سهمی ۱۹درصدی بیشترین شغل را به خود اختصاص داده‌اند و بعد از آن هم کارگران ساده با سهم ۱۶٫۳درصدی بزرگ‌ترین جامعه شغلی بازار کار را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان کارکنان کشاورزی، جنگل‌داری و ماهی‌گیری سهم ۱۴٫۵درصدی و متصدیان و مونتاژکاران ماشین‌آلات سهم ۱۲٫۸درصدی را دارا هستند. جالب است که هرچند بیشترین سهم اشتغال مربوط به بخش خدمات با سهم ۴۸٫۳درصدی است اما کارکنان خدمات و فروشندگان سهم ۱۲٫۹درصدی در برآورد شاغلان دارند. بعد از بخش خدمات با جامعه شغلی بیش از ۱۰میلیون نفری، کمترین تعداد شاغل در بخش کشاورزی است که ۳میلیون نفر را در خود جای داده است.

طبق بررسی‌ها از گزارش مرکز آمار، در سال ۹۴، استان‌های اردبیل و خراسان شمالی به‌ترتیب با ۴۳٫۷ و ۴۱٫۸درصد بالاترین و استان سیستان و بلوچستان و کهگیلویه و بویر احمد با ۲۹٫۹ و ۳۴٫۵پایین‌ترین نرخ فعالیت را به خود اختصاص داده‌اند. استان تهران در این جدول نرخ ۳۷٫۱درصدی را ثبت کرده است. همچنین در بین استان‌های کشور بالاترین و پایین‌ترین میزان اشتغال به‌ترتیب در بخش کشاورزی مربوط به استان‌های خراسان شمالی با ۴۱٫۶درصد و تهران با ۱٫۲درصد بوده است. استان تهران و کرمانشاه (۶۳٫۳- ۲۲٫۴درصد) در بخش خدمات بالاترین و پایین‌ترین میزان اشتغال را به خود اختصاص داده‌اند. اما مدت زمان بیکاری در ایران چقدر است؟ آمار سال ۱۳۹۴ نشان می‌دهد در این سال از بیکاران ۱۰ ساله و بیشتر ۳۳٫۹درصد، ۱۹ ماه و بیشتر و ۰٫۱درصد کمتر از یک ماه بیکار بودند. ۹۶٫۳درصد بیکاران قبلا شاغل، از بیمه بیکاری استفاده نمی‌کردند و تنها ۳٫۷درصد از بیمه بیکاری استفاده کرده‌اند. البته دلیل این تفاوت را می‌توان در موقتی‌بودن عمده قراردادهای مشاغل در ایران دانست که عملا به جز مشاغل دولتی برای مشاغل بخش‌خصوصی با وجود تعدیل و اخراج نیرو فرصتی برای گرفتن بیمه بیکاری نمی‌گذارد. همچنین ۱٫۲درصد بیکاران قبلا شاغل در بخش کشاورزی، ۵درصد در بخش صنعت و ۲٫۷درصد از بیمه بیکاری استفاده کردند.

در سال ۱۳۹۴ مدت اشتغال در شغل اصلی ۱۸٫۳درصد از شاغلان، سه تا کمتر از شش سال و ۱۴٫۳درصد یک تا کمتر از یک سال بوده است. وضعیت اشتغال ناقص نشان می‌دهد ۸٫۷درصد جمعیت فعال اقتصادی دارای اشتغال ناقص بوده‌اند. این شاخص در بین مردان ۹٫۸درصد و در بین زنان ۳٫۶درصد همچنین در نقاط شهری ۷٫۲درصد و در نقاط روستایی ۱۲٫۶درصد بوده است.

همچنین براساس نتایج به دست آمده در زمینه سهم اشتغال ناقص ۹٫۸درصد از شاغلان دارای اشتغال ناقص بوده‌اند. این نسبت در میان مردان ۱۰٫۸درصد و در بین زنان ۴٫۵درصد، در نقاط شهری ۸٫۲درصد و در نقاط روستایی ۱۳٫۷درصد بوده است. اطلاعات مرکز آمار همچنین درباره وضعیت تاهل و تجرد ایرانی‌ها در سال ۹۴ می‌گوید: در سال ۱۳۹۴، ۳۳ درصد از جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر هرگز ازدواج نکرده و ۶۷ درصد حداقل یک‌بار ازدواج کردند. جالب است که آمار هرگز ازدواج‌نکرده‌ها در روستاها و شهرها تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد؛ به‌طوری که ۳۲٫۶درصد از جمعیت شهرهای کشور و ۳۲٫۵ از جمعیت روستاها هرگز ازدواج نکرده‌اند. این آمارها نشان می‌دهد ۴٫۴درصد از جمعیت ایران بی‌همسر براثر فوت و ۱٫۱درصد براثر طلاق هستند.

 

بیکاری

بیکاری ۱

بیکاری ۲

بیکاری ۳

بیکاری ۴

0 پسندیده شده
روزنامه آسیا اپراتور اول
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.