تازه های نشرفرهنگ و هنر

افت اندوهناک تیراژ کتاب

موسی بیدج

در طی سال های فعالیتم در زمینه چاپ کتاب، چه ترجمه از عربی به فارسی و چه انتشار مجموعه های شعرم، تقلیل مقدار تیراژ کتاب ها را به چشم خود دیده ام. در ابتدا، میزان تیراژ کتاب ها، ۵۰۰۰ نسخه بود اما به مرور، به ۳۰۰۰ نسخه رسید، کمی بعد تیراژ رسمی کتاب ها ۲۰۰۰ بود و سپس به ۱۰۰۰ جلد رسید و الان هم که تیراژ کتاب ها به ۲۰۰ و ۳۰۰ نسخه رسیده است و این مساله بسیار اندوهناک است. یکی از مهمترین راه های برطرف کردن این معضل، تشویق مردم به کتابخوانی است که طبیعتا باید از مدارس آغاز شود. البته در کنارمدارس، مراکز دیگری نیز می توانند در این زمینه به کمک ما بیایند، به عنوان مثال، شهرداری ها مراکزی برای این منظور دارند و این مراکز می توانند طرح های تشویقی بگذارند و یاجلساتی برگزار کنند و کتاب هایی را، با حضور نویسندگان آنها، معرفی کنند. ولی از آنجا که برنامه منظمی وجود ندارد، اتفاقی در سطح کلان نمی افتد، پس ما نباید انتظار داشته باشیم و همچنین فکر نمی کنم من و یا دیگر مولفان، بتوانند این معضل را برطرف کنند. منظور من از اتفاق کلان این است که بدانیم در میان سه ضلع مثلث یعنی اقتصاد، سیاست و فرهنگ، قاعده مثلث فرهنگ است و دو ضلع دیگر، در بالای فرهنگ قرار دارند اما این دو ضلع دیگر، نباید فرهنگ را زیر پا له کنند بلکه باید فرهنگ را هم به انداره سیاست و اقتصاد مورد توجه قرار دهیم اما الان، ما چه بودجه ای برای فرهنگ در نظر گرفته ایم؟ اینها مسایلی هستند که باید بررسی شوند تا بتوانیم به جایی برسیم که بتوانیم از فرهنگ، حمایت کنیم. البته باید حمایت به درستی انجام پذیرد. به عنوان مثال، اینکه به یک ناشر بگوییم که ما بودجه داریم و این تعداد کتاب از تو می خریم. این کار مزایا و معایبی دارد. چرا که سبب می شود از برخی ناشران کتابی خریداری نشود و از برخی دیگر، تعداد بسیار زیادی کتاب خریداری شود و خطر ایجاد شدن «رانت»، به وجود می آید. البته این راهکار می تواند یکی از راه حل ها باشد اما راهکار اصلی و کاملی نیست. بلکه راه حل اصلی همان است که در ابتدای صحبتم گفتم، «ما باید مردم را به کتابخوانی تشویق کنیم.» و در کنار این تشویق، کاری کنیم که مردم کتاب هایی که دوست دارند را به دست بیاورند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن