دانستنیهای اقتصاد

آنچه را كه بايد درباره ضمانتنامه ارزی دانست

وحید سلیمی

۱- دلیل صدور ضمانت نامه در داخل کشور (ضمانت نامه داخلی) بصورت ارزی چیست؟

با توجه به حضور پیمانکاران و تولیدکنندگان خارجی در مناقصه ها، معمولا مناقصات در امور کلان بصورت بین المللی و به ارز بین المللی برگزار می گردد، و در نتیجه تمامی مراحل از جمله دریافت پیشنهادها، توافقات و حتی قراردادهای نهایی معمولا به زبان و ارز بین المللی تنظیم می شود، لذا اگر برنده مناقصه ایرانی باشد و یا خارجی با توجه به قراردادی که به ارز بین المللی و به زبان بین المللی منعقد شده ناگزیر از ارائه ضمانت نامه ارزی خواهد بود.

۲- در ضمانت نامه های وارداتی چگونه مشخص می شود که ضمانت نامه مستقیم است یا کانتر (غیر مستقیم)؟

ضمانت نامه های وارداتی از طریق یک بانک خارجی و بوسیله پیام سویفت دریافت می شوند، این پیام حاوی اطلاعاتی است که با توجه به آنها می توان به مستقیم بودن و یا کانتر بودن ضمانت نامه پی برد.

در پیام دریافتی از کارگزاران بابت صدور ضمانت نامه ارزی در صورتی که متن دریافتی، علاوه بر متن ضمانتنامه ای که جهت ذینفع ضمانت نامه صادر گردیده، حاوی متن کانتر گارانتی (این متن در انتهای پیام سویفت آمده و نشان دهنده روابط بین دو بانک از جمله میزان کارمزدها، قوانین حاکم، چگونگی مطالبه، و میزان جرایم و سودها و از این دست مطالب است) نباشد و در آن از بانک کشور ذینفع خواسته باشد تا ضمانت نامه را فقط ابلاغ کند، آن ضمانت نامه مستقیم و یا بدون تعهد بانک دریافت کننده پیام بوده و ذینفع ایرانی در پذیرش آن باید بسیار دقت کند، چراکه بانک ایرانی تعهدی در قبال آن نداشته و درصورت بروز مشکل ذینفع ایرانی باید در کشور صادر کننده و با قانون حاکم بر آن کشور، اقامه دعوی نموده و از حقوق خود دفاع کند.

اما در صورتی که متن کانتر گارانتی در پیام دریافتی موجود باشد و بانک صادرکننده از بانک ایرانی درخواست صدور ضمانت نامه را داشت، بانک ایرانی با دریافت مجوزهای لازم و چک کردن حدود اعتباری می تواند نسبت به صدور ضمانت نامه اقدام کند.

نکته: در حالت کانتر، ذینفع ایرانی در صورت بروز مشکل به بانک ایرانی مراجعه نموده و بانک ایرانی بصورت عندالمطالبه متعهد به پرداخت وجه به او خواهد بود.

۳- مجوزهای لازم جهت صدور ضمانت نامه های ارزی چیست؟

زمانی که بانکها با درخواست صدور ضمانت نامه ارزی مواجه می شوند بنا به نوع ضمانت نامه، درخواست کننده آن و مبلغ ضمانت نامه موظف به دریافت مجوز هایی هستند که در زیر آمده اند:

– در خصوص ضمانت نامه های وارداتی که از طریق یک بانک خارجی برای بانک ایرانی بوسیله پیام سویفت ارسال شده اند،

اگر بدون تعهد باشد و بانک ایرانی تنها ابلاغ کننده ضمانت نامه باشد، نیازی به صدور مجوز خاصی نیست، در این موارد بانکها در ارتباط با چگونگی دریافت کارمزد از بانک دستور دهنده کمی نگران خواهند بود که معمولا در صورت عدم امکان پرداخت کارمزد از سوی بانک دستور دهنده این موضوع با پذیرش ذینفع در خصوص پرداخت کارمزد قابل حل خواهد بود.

– در صورتی که ضمانت نامه با تعهد باشد، بانک ایرانی اولا، باید با آن بانک ارتباط کارگزاری داشته باشد و بتواند کارمزدهای خود را دریافت کند ثانیا، بانک دستور دهنده باید از حد سالیانه نزد بانک ایرانی برخوردار باشد که این حد از قبل توسط ارکان اعتباری بانک و با تایید هیات مدیره بانک تعیین می شود. در صورت برقراری حد اعتباری در این مرحله بانک ایرانی باید نسبت به دریافت مجوز از بانک مرکزی اقدام نماید. (در خصوص ضمانت نامه های شرکت در مناقصه مجوز بانک مرکزی الزامی نمی باشد.)

– در ضمانت نامه های صادراتی طبق آخرین بخشنامه موجود بانکها موظفند برای ضمانت نامه هایی که مبلغ آنها بالاتر از یک میلیارد ریال (مبلغ ضمانت نامه ضرب در نرخ مبادله ای روز) باشد مجوز اخذ کنند. البته اگر بانکی بخواهد ضمانت نامه صادراتی به نفع ذینفع خارجی صادر کند، دراین شرایط صرفنظر از نوع و مبلغ ضمانت نامه برای هر نوع و هر مبلغی باید مجوز بانک مرکزی اخذ گردد.

– ضمانت نامه های تعهد پرداخت ارزی، در حال حاضر ممنوع بوده و صدور آنها در صورت اخذ مجوز موردی از بانک مرکزی و همزمان دریافت ۱۰۰% وجه ضمانت نامه بصورت سپرده در بانک بلا مانع است.

۴- ضمانت نامه هایی که در ارتباط با قراردادهای صدور خدمات فنی و مهندسی صادر میشوند چه شرایطی دارند؟ (مدارک مورد نیاز و تامین ارز از سوی بانک مرکزی)

ضمانت نامه های مربوط به صدور خدمات فنی و مهندسی، تنها ضمانت نامه هایی هستند که در حال حاضر (تیر ما ۱۳۹۴) بانک مرکزی به آنها ارز اختصاص می دهد و در صورت بروز مشکل و مطالبه شدن وجه ضمانت نامه، بانکها می توانند با ارز ارزان تری نسبت به پرداخت وجه آن ضمانت نامه ها اقدام کنند.
در زمان صدور، علاوه بر دریافت مجوز از بانک مرکزی، این مشتریان باید تاییدیه صلاحیت پیمانکاری در حوزه قرارداد مربوط به ضمانتنامه که از طریق وزارت خانه ذیربط صادر شده را نیز به همراه سایر مدارک به بانک ایرانی صادر کننده ضمانت نامه ارائه دهند.

۵- صدور، تمدید، اصلاح بدون تغییر در مدت و مبلغ، افزایش و تقلیل مبلغ و ابطال ضمانت نامه های ارزی با دستور کدامیک از طرفین ضمانت نامه قابل انجام است؟

همانطور که می دانید طرفین ضمانت نامه عبارتند از:

  • متقاضی
  • ذینفع
  • بانک صادر کننده
  • بانک ذینفع (بانک ابلاغ کننده)

در زمان صدور، درخواست صدور ضمانت نامه از طریق متقاضی به بانک ارسال می شود و در صورتی که ضمانت نامه متقابل باشد طرف دستور دهنده بانک خارجی است که درخواست صدور ضمانت نامه را ارسال می نماید، اما در زمان کاهش مبلغ و یا مدت و همینطور اصلاح و ابطال، درخواست از هر طریقی که دریافت شود حتما باید کتبا توسط ذینفع و یا بانک او تایید گردد.

درخصوص افزایش مبلغ و یا مدت ضمانت نامه های ارزی، متقاضی و ذینفع می توانند هرکدام اقدام کنند و معمولا بانکها در صورتیکه از متقاضی درخواستی را دریافت کنند الزامی به دریافت تایید ذینفع ندارند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

همچنین ببینید

بستن
بستن