کارآفرینان سَکویِ پرتابِ توسعۀ اقتصادی / پروفسور دکتر محمود ساعتچی

|
0 دیدگاه

“الیزابت مَک بِراید” تحلیلگر کارآفرینیِ مجلۀ “فُوربس” در رابطه با “کار آفرینی در ایران” گفته است؛ ” باید ایران را به چشم یک غول کارآفرینی نگاه کرد”.

كارآفرین فردی است كه متعهد می شود یك فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تَقَبُل نماید. كارآفرینان مهم ترین عاملِ توسعۀ اقتصادی هستند و كارآفرین نیز فردی هوشمند و صاحب اندیشه است كه همراه با خَطر پذیریِ معقول، خَلاقیت و وسعَتِ دید، فرصت های طلایی را می آفریند. كارآفرین قادر است با نوآوری ها تحول ایجاد كند و یك شركت زیان ده را به سوددهی برساند. مشخصۀ‌ یك‌ اقتصاد سالم‌،”تعادلِ‌ پویا” است و این نوع تعادل نیز از طریق‌ نوآوری‌ و كارآفرینی‌ ایجاد می شود. کارآفرینی باعث بارور شدن خلاقیت‌ها، ترغیب به نوآوری و توسعۀ آن، افزایش اعتماد به نفس، ایجاد و توسعۀ فناوری، تولیدِ ثروت در جامعه و افزایش رفاه عمومی می شود و نقش آن در اشتغال‌زایی، قابل توجه است. هرچند موضوع كارآفرینی از حدود پنج دهۀ قبل مورد توجه مدیران و صاحبان اندیشه در غرب قرار گرفته و بسیاری از كشورهای درحال توسعه نیز از سه و نیم دهۀ قبل نقش کارآفرینی را در توسعۀ اقتصادی تشخیص داده اند، اما در كشور ما پیش‌بینیِ حادتر شدن مشكل بیكاری در دهۀ ۱۳۸۰، موجب شد موضوع توسعه كارآفرینی، مورد توجه قرار گیرد. در آسيب شناسي فضاي موجود کارآفريني در ایران و معرفی فهرست “نمونه هایی” از نقاطِ قوت و ضعف، فرصت ها و تهديدهای آن به ترتیب می توان به موارد زیر اشاره کرد؛
* نقاط قوت: (۱) استقلال سياسي کشور، (۲) سرعت چشمگير توليد علم و دانش در كشور، (۳) افزايشِ بودجۀ تحقيق و توسعه، (۴) ايجاد صندوق نوآوري و شكوفايي، (۵) فراهم آمدنِ مقدمات لازم براي تهيۀ سَندِ تجاري‌سازي علم و فناوري توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي، (۶) سياست‌ها و راهبردهاي جديد دولت براي توسعۀ زيرساخت‌هاي اقتصادِ كارآفريني، (۷) وجود استعدادها و سرمايه‌هاي انساني و نخبگان علمي درکشور، (۸) تهيه و تصويب “نقشۀ جامع علمي كشور” توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي، (۹) هم گرايي و هم سویی نهادها و دستگاه‌ها در بخش دولتي و بخش خصوصي برای سرعت بخشيدن به فرايندِ تجاري‌سازي علم و فناوري و… .
* نقاط ضعف: (۱) فقدان مديريتِ يکپارچه ونظام مند برای تبدیل منابع انسانی به قابلیت‌های انسانی، (۲) فقدان اِنسجام نظري در موضوع کارآفريني نزد سياستگذاران، برنامه‌ريزان و مسئولين اجرايي، (۳)سهم اندکِ فعالیت های کارآفرینی از رشد اقتصاد ملی، (۴) نفتي بودن ساختار اقتصاد کشور به عنوانِ بازدارنده ای قوی در رشد مؤلفه‌های یک اقتصاد کارآفرین، (۵)فرايند معيوب و مفقودِ تبديل دانش به ثروت، (۶) عدم توازن بين رشد علم و بنيان فناوری با توسعۀ زيرساخت‌هاي نوآوري، (۷) فقدان زيرساخت‌هاي نوآوري و شبكه‌سازي بين ماژول‌ها و سازه‌هاي اصلي زيرساخت‌هاي نوآوري و تجاري‌سازي، (۸) فقدان مديريت يكپارچۀ راهبري در حوزۀ كارآفريني و تجاري‌سازي علم و فناوري، (۹) فضای نامناسب و نامطلوبِ کسب و کار، (۱۰) رتبه پائينِ كشور در عرصۀ سياست‌هاي كلانِ كارآفريني، (۱۱) فقدان نهادهای غیردولتی مُكمل و پشتيبانی علمی از نوآوري، فناوری و مدیریتِ کارآفرینی، (۱۲) فقدان صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري خُردِ غیردولتی، (۱۳) فقدان شركت‌هاي مادر و تخصصيِ كارآفريني براي حمايت و توسعه نوآوري در بخش خصوصي، (۱۴) سهم بسيار اندکِ محصولات دانش‌بنيان در صادرات غيرنفتي كشور، (۱۵) عدم علاقه‌مندي به كارِگروهي و مشاركتي در بين نهادها و دستگاه‌هاي دولتي، (۱۶) عدم تعامل و اعتماد بين صنعت و دانشگاه، (۱۷) فقدان رابطۀ منطقي و معني‌دار بين اهداف نهايي دانشگاه ها با فرهنگ نوآوري (۱۸) فقدان مديريتِ كشفِ خلاقيت‌ها و استعدادپروري، (۱۹) عدم توجه کافی به شایسته‌سالاری در هِرَمِ مدیریت اجرایی کشور، (۲۰) عدم تناسب منطقی و عادلانه بین تلاش‌های واقعی و ارزش‌آفرینانه مردم با میزان بهره‌مندی اقتصادی آن ها، (۲۱) سهم بسيار اندکِ فعاليت‌هاي كارآفريني مبتني بر دانش، نوآوري و فناوري از توليد ناخالص داخلي و… .
* فرصت ها: (۱) وجود تحريم‌هاي بين‌المللي و محدودیت‌های اقتصادی ایجاد شده از سوی قدرت‌های استکباری، (۲)جهانی‌سازی با رویکرد سهم عادلانه کشورها از تجارت جهانی، (۳) وجود بازارهاي گستردۀ بالقوه و بالفعل منطقه اي و فرامنطقه اي، (۴) موقعيت راهبردي و ژئو استراتژيکيِ کشور در جغرافیای جهان، (۵) موقعيت نوظهور ايران در بين تعدادی از كشورهاي آمریکای لاتین و قاره آسیا، (۶) ايجاد بازارهاي بزرگ و جديد منطقه‌اي و بين‌المللي و (۷) رشد قابل توجه تقاضاي بازار براي محصولات جديد نوآوري محور.
* تهديدها: (۱) دامن زدن به رشد فرهنگِ “ایران هراسی” توسط قدرت‌های استکباری، (۲)مهاجرتِ در صد قابل توجهی از نخبگان کشور، (۳) نوسانات اقتصادي جهاني، (۴) عملکرد رقبا در تصاحب بازار، (۵) تبعیض و بی‌عدالتی در توزیع فرصت‌ها، (۶) توسعۀ تحريم‌هاي بين‌المللي علیه ایران توسط قدرت های استکباری، (۷) جهانی‌سازی با رویکرد قدرت‌های استکباری و (۸) عدم توجه كافي به فناوری های سبز در راستاي حفظ سلامت انسان و اقليم.
با توجه به اهمیتِ کارآفرینی در توسعۀ ملی، این بحث را در یادداشت های بعدی ادامۀ خواهیم داد و طی آن “ویژ گی های کارآفرینان را معرفی خواهیم کرد.

2 پسندیده شده
روزنامه آسیا اپراتور دوم
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.