صاحب امتیاز
دکتر ساقی باقری نیا
بنیان گذار و مدیر مسئول
ایرج جمشیدی
سردبیر بخش آنلاین(آسیانیوز)
صاحب امتیاز: دکتر ساقی باقری نیا،    بنیان گذار و مدیر مسئول: ایرج جمشیدی،    سردبیر بخش آنلاین (آسیا نیوز): نوید جمشیدی
یکشنبه / ۸ فروردین ۱۴۰۰ / ۲۱:۵۷
کد خبر: 4000
گزارشگر: 213
۳۱۱
۰
۰
۵
نگاهی به برخی تحلیل ها در پی امضای سند همکاری‌های ایران و چین

هیاهوی سند ایران و چین بر سر چیست؟

هیاهوی سند ایران و چین بر سر چیست؟
در پی امضای سند همکاری‌های ایران و چین که روز گذشته توسط محمدجواد ظریف و وانگ یی، وزیر خارجه چین، رسید، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی متن ۵ صفحه‌ای این سند را منتشر کرد؛ از سوی دیگر عملکرد چین در سایر کشورهای جهان سوم، بسیاری از مردم و کارشناسان اقتصادی را نگران کرده که چین با این سند به‌مانند سایر کشورها، در ایران نیز نوع جدیدی از استعمار و ایجاد وابستگی حداکثری اقتصادی را پایه‌گذاری کند.

در پی امضای سند همکاری‌های ایران و چین که روز گذشته توسط محمدجواد ظریف و وانگ یی، وزیر خارجه چین، رسید، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی متن ۵ صفحه‌ای این سند را منتشر کرد.

در این متن که با عنوان «برنامه همکاری جامع ایران و چین» منتشر شده، ابتدا به شرح زمان‌بندی اقدامات صورت گرفته تا رسیدن به امضای این سند اشاره شده است. بر همین اساس در سند آمده است که در تاریخ سوم بهمن ۱۳۹۴، پیشنهاد تنظیم برنامه همکاری بلندمدت ۲۵ ساله، از سوی ایران به‌طرف چینی پیشنهاد شده است. این در حالی است که مقام‌های تهران پیش‌تر مدعی شده بودند که شی جین پینگ، رئیس‌جمهوری چین، در سال ۲۰۱۶ و در جریان سفر به تهران این پیشنهاد را مطرح کرده است.

هیاهوی سند ایران و چین بر سر چیست؟

برخلاف برخی ادعاهای مطرح شده، در سراسر این سند هیچ عدد و رقمی مبنی‌بر سرمایه‌گذاری چین در ایران به چشم نمی‌خورد و تنها به‌ کلی گویی‌های رایج در سایر دیدارهای دیپلماتیک بسنده شده است.

چالش‌ها و پتانسیل‌های قرارداد ۴۰۰ میلیاردی ایران و چین

همچنین، در بخشی بر همکاری «در عرصه‌های مختلف دفاعی» تأکید شده است که نشان می‌دهد قرار است ایران با چین همکاری‌های نظامی داشته باشد.

اما در این سند و در مقایسه با بیانیه مشترک طرفین در سال ۹۴ که با عنوان «مشارکت جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین» منتشر شد، جزئیات کمتری به اطلاع عموم رسیده است.

در بیانیه مشترک سال ۹۴، در بندهای ۹ و ۱۰ ذکر شده بود که طرفین توافق خود در خصوص توسعه تبادلات سرمایه‌گذاری و تجاری را اعلام کرده و موافقت می‌کنند که بر اساس «یادداشت تفاهم تقویت همکاری‌های سرمایه‌گذاری جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین» همکاری‌های ملموس در زمینه اقتصادی، بانکی، سرمایه‌گذاری متقابل، فاینانس، معادن، حمل و نقل، ارتباطات، فضایی، صنایع تولیدی، توسعه بندرها، بهبود و توسعه شبکه راه‌آهن، راه‌آهن سریع‌السیر، کشاورزی، منابع آبی، حفاظت از محیط‌زیست، امنیت غذایی، بیابان‌زدایی، شیرین کردن آب دریا، استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی و انرژی‌های تجدیدپذیر را تقویت نموده و در زمینه تبادل تجربیات و فناوری آموزش نیروی انسانی همکاری می‌نمایند.»

این در حالی است که طرف چینی از مشارکت ایران به‌ عنوان کشور «عضو مؤسس» در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا تقدیر می‌کند، و دو طرف مایل‌اند همکاری خود در زمینه‌های مربوطه را تقویت نموده و به طور مشترک برای پیشرفت و شکوفایی منطقه آسیا تلاش نمایند.

از سوی دیگر عملکرد چین در سایر کشورهای جهان سوم، بسیاری از مردم و کارشناسان اقتصادی را نگران کرده که چین با این سند به‌مانند سایر کشورها، در ایران نیز نوع جدیدی از استعمار را پایه‌گذاری کند. استراتژی چین در این قبیل کشورها بر اساس هژمونی تجاری و ایجاد وابستگی حداکثری اقتصادی است.

رسول نفیسی، استاد جامعه‌شناسی توسعه در دانشگاه استرایر ویرجینیا در این مورد می‌نویسد که در این استراتژی قدرت مالی چین به‌عنوان ابزار گسترش قدرت تجاری - سیاسی و بدون هزینه‌های نظامی به کار گرفته می‌شود. این نوع رابطه که به نظر می‌رسد کم‌هزینه‌ترین و پردرآمدترین نوع روابط نامتقارن بین‌المللی است را اصطلاحاً «استعمار هوشمند» می‌نامند.

ایران و چین: هیاهوی بسیار بر سر هیچ؟

 روابط ایران و چین در سال‌های پس از انقلاب روند رو به رشدی داشته است. چین در اکثر مواقع یکی از پنچ شریک بزرگ تجاری ایران بوده است. در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و تحت عنوان سیاست «نگاه به شرق» روابط سیاسی و اقتصادی ایران و چین افزایش قابل توجهی یافت. در این دوران شرکت‌های چینی توانستند در پروژه‌های متعددی در بخش‌های صنعتی و اقتصاد ایران مشارکت داشته باشند، بطوری‌که فقط در بخش انرژی قراردادهای متعددی بین وزارت نفت و شرکت‌های دولتی و خصوصی چین منعقد شد. شرکت‌های چینی فعالیت خود را در میادین مشترک ایران و عراق- میدان پارس جنوبی – و پروژه‌های ال ان جی ایران شروع کردند.

در دوران تحریم‌های دولت اوباما، شرکت‌های چینی اما صنعت انرژی ایران را ترک کردند. تاخیر متعدد شرکت‌های چینی در تکمیل پروژه‌های نفت و گاز ایران باعث شد، تا ایران با میلیاردها دلار ضرر روبرو شود. تاخیر شرکت‌های چینی در میادین مشترک با عراق نیز باعث شد تا عراق بتواند تولید بیشتری نسبت به ایران داشته باشد. همچنین تاخیر در بهره برداری و افزایش ظرفیت تولید در میادین مشترک این فرصت را برای رقیبان ایران فراهم کرد تا بتوانند با افزایش تولید، بخشی از سهم ایران را در بازار منطقه‌ای و جهانی به‌دست آورند./

اخبار مرتبط
وزرای خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا، برای نخستین بار بعد از سال ۱۹۸۹ میلادی با اعمال تحریم‌ علیه برخی مقام‌های چین به دلیل نقض حقوق بشر موافقت کردند. به گزارش خبرگزاری رویترز این نخستین تحریم‌ اتحادیه اروپا علیه چین از زمان سرکوب اعتراضات میدان تیان آمن در پکن، پایتخت، است.
دوشنبه / ۲ فروردین ۱۴۰۰ / ۱۴:۴۳
«فایننشال‌ تایمز» به نقل از مقام ارشد آمریکا نوشته است که صادرات نفت ایران به چین اکنون مدتی است که افزایش یافته است و باید متوقف شود.
پنج شنبه / ۲۸ اسفند ۱۳۹۹ / ۱۶:۰۲
گفت و‌گوی اخیر آسیانیوز با فریبا هشترودی، روزنامه نگار ‌و داستان نویس درباره یکی از سفرهای او به چین در اوایل دهه ۹۰ و زمان حکمرانی «دنگ شیائو پینک» رهبر چین در دهه های ۷۰ تا ۹۰ میلادی است. او از برخی مشاهداتش درباره آغاز تحولات عظیم در چین می گوید و اینکه در بخش هایی از این سفر از زبان «فن زنگ» نقاش بزرگ و شهیر چینی درباره روزگار تخریب آثار فرهنگی در دوران «مائو تسه تونگ»رهبر حزب کمونیست چین، روایت های جالبی را شنیده است.
سه شنبه / ۵ اسفند ۱۳۹۹ / ۰۸:۲۳
هفته آینده ۲۵۰ هزار دوز واکسن چینی کرونا به نام «سینوفارم» وارد کشور خواهد شد؛ این در حالی است کارایی واکسن چینی 50 درصد اعلام شده است.
جمعه / ۱ اسفند ۱۳۹۹ / ۰۲:۰۵
اگرچه تا هفته گذشته شواهد مهمی از احتمال رشد نرخ مخابره نشده بود ولی حرکت روز گذشته نفت خام و صعودی شدن آن و شکستن رکورد بالاترین قیمت یکسال اخیر و احتمال استمرار این روند صعودی نشان می‌دهد که پتانسیل رشد قیمت‌ها را باید جدی گرفت ولی این ادعا در نرخ‌های بالای فعلی بیش از حد خوش‌بینانه و شجاعانه است و تحقق آن به معنی آغاز یک دوره جدید از رشد قیمت‌ها در بازارهای کالایی خواهد بود. در این میان چین جایگاهی ویژه در تعیین روند بازارهای کالایی دنیا دارد.
چهارشنبه / ۱۵ بهمن ۱۳۹۹ / ۰۹:۲۳
آسیانیوز (وبسایت روزنامه آسیا) هیچگونه مسولیتی در قبال نظرات کاربران ندارد.
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید