صاحب امتیاز
دکتر ساقی باقری نیا
بنیان گذار و مدیر مسئول
ایرج جمشیدی
سردبیر بخش آنلاین(آسیانیوز)
صاحب امتیاز: دکتر ساقی باقری نیا،    بنیان گذار و مدیر مسئول: ایرج جمشیدی،    سردبیر بخش آنلاین (آسیا نیوز): نوید جمشیدی
دوشنبه / ۱۶ فروردین ۱۴۰۰ / ۱۷:۳۸
کد خبر: 4055
گزارشگر: 213
۲۴۵
۰
۰
۵
یادداشت/دکتر فردین علیخواه

روایتی از «هویت‌های فتوشاپی و کاذب» ایرانی در فضای مجازی/واعظان کاین جلوه در فیسبوک و اینستا می‌کنند..

این روزها متفکرنمایی و فیلسوف نمایی سکۀ بازار فضای مجازی شده است، به این معنا که بسیاری از کاربران فضای مجازی به شکل‌های مختلف جمله‌های عمیق و ناب را به‌عنوان معرفی خود در معرض دید دیگران قرار می‌دهند؛ حدود چهل میلیون ایرانی فقط عضو شبکه اجتماعی تلگرام هستند و بخش قابل‌توجهی از این تعداد، خودشان را با عکس‌ها و جمله‌ها معرفی می‌کنند.

واعظان کاین جلوه در فیسبوک و اینستا می‌کنند...

«عزیزم منو یادتون نیست؟ از ترمینال شرق بردمتون تهرانپارس، ظهر بود گلم، عزیزم این پیامو همینطوری فرستادم حالتو بپرسم...من تو کار لباس‌زیر زنانه هستم، سوتین در انواع مدل‌ها، اگه خواستی خبر بده گلم...»

جمله‌های فوق پیام راننده یکی از استارتاپ های شهر به خانم جوانی است که از تاکسی این استارتاپ استفاده کرده بود. یکی از هموطنان این پیام را از طریق تلگرام برایم فوروارد کرد. کنجکاو شدم و عکس‌های پروفایل تلگرام این آقای راننده را نگاه کردم. اگر از موضوع اطلاع نداشتم و کسی عکس‌ها و جمله‌های نابی را که روی آنها نوشته شده بود به من نشان می‌داد و می‌پرسید که به نظر شما این فرد چگونه آدمی است، بی‌تردید می‌گفتم فیلسوف، معلم اخلاق، انسانی عمیق و متفکر است؛ و اگر نمی‌دانستم که در زمان حیات فردریش نیچه؛ فیلسوف آلمانی؛ اینترنت وجود نداشت بی‌تردید می‌گفتم این پروفایل متعلق به خود فردریش نیچه است!

این روزها متفکرنمایی و فیلسوف نمایی سکۀ بازار فضای مجازی شده است، به این معنا که بسیاری از کاربران فضای مجازی به شکل‌های مختلف جمله‌های عمیق و ناب را به‌عنوان معرفی خود در معرض دید دیگران قرار می‌دهند.

جمله‌هایی درباره سرنوشت، جهان هستی، یک رویداد مشخص، خدا، مشقّت‌های انسان بودن، در جهل بودن سایر انسان‌ها (به‌جز خود ایشان)، محور هستی بودن انسان (عموماً با عکسی از فردی که بر روی قلۀ کوه ایستاده) و ناچیزشماری دیگران (با عکسی از گلّه گوسفندان). وقتی این عکس‌ها و پیام‌ها را مرور می‌کنیم بی‌تردید به یک نتیجه می‌رسیم: این فرد چه نگاه عمیقی به دنیای پیرامونش دارد. او درباره هستی تأمل می‌کند، تغییرات جهان اطرافش را رصد می‌کند، می‌بیند و نمی‌گذرد، پرسش دارد و جهان و مردمان آنرا عالمانه می نگرد.

حدود چهل میلیون ایرانی فقط عضو شبکه اجتماعی تلگرام هستند. تحقیق دقیقی نکرده‌ام ولی بررسی‌های اولیه‌ام نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از این تعداد، خودشان را با این نوع عکس‌ها و جمله‌ها معرفی می‌کنند.

اگر اینگونه باشد آیا شما با نتیجه‌گیری من در پاراگراف قبل موافق هستید که بگوییم ما در کل انسان‌های عمیقی هستیم و مدام مشغول تفکر درباره جهان هستی و رفتارهایمان هستیم؟ تصور می‌کنم که شما هم مانند من نسبت به این نتیجه تردید داشته باشید.

 برخی از جامعه شناسان معتقدند که امروزه، افراد یک هویت آنلاین online؛ یعنی هویتی که در فضای مجازی در مقابل چشم دیگران قرار می‌دهند و یک هویت آفلاین offline، یعنی هویتی خارج از فضای مجازی دارند. قطعاً وضعیت مطلوب آن است که هویت آنلاین/مجازی آدم‌ها ادامه همان هویت آفلاینشان باشد و با آن تناسب داشته باشد. ولی در بیشتر موارد این اتفاق رخ نمی‌دهد. آنچه در فضای مجازی می‌بینیم، ویترینی است که تنها عکس‌های قشنگی از کالاها (و نه خود کالاها) در آن چیده شده است و در پشت آن، اساساً کالایی وجود ندارد. درواقع شاهد هویت‌های فتوشاپی و دستکاری‌شده هستیم. من آنی می‌نمایم که در واقعیت نیستم!

در یکی از نوشته‌هایم اصطلاح «نوکیسگان فرهنگی» را بکار بردم. آدم‌هایی که می‌بینند هم‌اکنون باکلاس بودن به حرف‌های قشنگ زدن است و برای همین پروفایل‌ها یا صفحه‌های اینستاگرامی شان پرشده از جمله‌های قشنگ فیلسوفانه. این پدیده آن‌قدر سکه بازار شده است که کافی است در سایت گوگل عبارت «جمله‌های ناب برای» را تایپ کنید.

ایرانیان آنقدر این جمله را در گوگل تایپ کرده‌اند که در ادامه گوگل به شما پیشنهاد می‌دهد: جمله‌های ناب برای استاتوس، جمله‌های ناب برای پروفایل تلگرام، جمله‌های ناب برای بیوی اینستاگرام. حتی کانال‌هایی ساخته شده است که صرفاً برای دیگران این جمله‌های ناب دو سطری را منتشر می‌کنند. هموطنانمان جمله‌های عالمانه را از گوگل کپی copy و سپس در صفحه شخصی‌شان پیست paste می‌کنند؛ و بعید نیست که بسیاری اساساً این جمله‌ها را نفهمند ولی منتشر کنند.

ما شاهد ظهور آدم‌هایی با دانش چهل‌کلمه‌ای یا دوسطری هستیم. درباره همه‌چیز دو سطر می‌دانند. نیچۀ بدبخت دویست صفحه کتاب نوشت و در صفحه آخر آن به جمله‌ای درخشان رسید. نوکیسگان فرهنگی حوصله خواندن آن دویست صفحه را ندارند و فقط جمله صفحه آخر را برمی‌دارند. به همین دلیل هویت‌های آنلاین ما با هویت‌های آفلاینمان تناسبی ندارد. در اینترنت یک‌چیزیم و در زندگی واقعی چیزی دیگر.

همه‌چیز در سطح و صفحه‌نمایش اتفاق می‌افتد. این راننده محترم در پروفایل اش جمله‌ای دو سطری درباره حقوق بشر هم داشت! غافل از اینکه مزاحمت برای یک خانم هم مصداقی از نقض همان حقوق بشر است. تظاهر دارد دودمان ما را به باد می‌دهد. به راستی چرا ابزارهای مدرن در ایران به شکل گیری هویت مدرن نمی انجامد؟/

نویسنده: دکتر فردین علیخواه/ جامعه‌شناس

دورنمای اقتصاد
اخبار مرتبط
اپلیکیشن پشتیبانی اضطراری از زنان (KADES) که توسط وزارت کشور ترکیه برای حمایت و یاری‌رسانی به بانوان در برابر هرگونه خشونت، خطر و تهدید در سال 2018 راه اندازی شده‌است، اکنون به شش زبان ترکی، انگلیسی، فارسی، عربی، فرانسوی و روسی خدمات ارائه می‌کند.
سه شنبه / ۱۹ اسفند ۱۳۹۹ / ۱۰:۲۳
از ویژگی های منحصر به فرد شبکه های مجازی می توان به سهولت در عضویت، استفاده و کم هزینه بودن آنها اشاره نمود که موجب استقبال از این قبیل بسترها برای تبادل اطلاعات شده است. هرچند آزادی جابجایی اطلاعات بر بستر شبکه های اجتماعی سرعت انتقال دانش را ارتقاء داده اما، انتقال و تأثیرگذاری اطلاعات ناقص، نادرست و یا دستکاری شده نیز به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
شنبه / ۹ اسفند ۱۳۹۹ / ۱۲:۰۱
دبیر شورای‌عالی فضای مجازی ایران گفته است کارگروهی برای «مواجهه» با اینترنت ماهواره‌ای تشکیل شده است و از سویی برخی از کارشناسان معتقد هستند اگر پروژه‌های اینترنت ماهواره‌ای مانند پروژه اینترنتی استارلینگ شرکت اسپیس‌ایکس تکمیل شود، دنیای ارتباطات متحول می‌شود و مردم جهان می‌توانند بدون فیلترینگ به اینترنت دسترسی پیدا کند.
دوشنبه / ۲۷ بهمن ۱۳۹۹ / ۱۱:۰۱
مشاور وزیر و رئیس ستاد اجرایی سند تحول بنیادین با اشاره به تاکید این سند بر ابعاد آموزش الکترونیکی گفت: کندی اینترنت فشار مضاعفی به معلمان و دانش‌آموزان وارد کرده است.
سه شنبه / ۲۷ آبان ۱۳۹۹ / ۱۸:۰۱
در حالی که مشکلات کندی و قطعی اینترنت صدای بسیاری از کاربران را درآورده است؛ مسئولان هر بار که مورد پرسش قرار می‌گیرند موضوع را محدود به اختلالات مقطعی فنی می‌‌دانند.
چهارشنبه / ۲۱ آبان ۱۳۹۹ / ۱۰:۰۲
براساس یک گزارش لباس‌های بیش از صد هزار زن به صورت دیجیتالی از روی تصاویرشان حذف و در شبکه‌های اجتماعی تهیه و در اینترنت پخش شده است.
چهارشنبه / ۳۰ مهر ۱۳۹۹ / ۱۹:۲۰
آسیانیوز (وبسایت روزنامه آسیا) هیچگونه مسولیتی در قبال نظرات کاربران ندارد.
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید