صاحب امتیاز
دکتر ساقی باقری نیا
بنیان گذار و مدیر مسئول
ایرج جمشیدی
سردبیر بخش آنلاین(آسیانیوز)
صاحب امتیاز: دکتر ساقی باقری نیا،    بنیان گذار و مدیر مسئول: ایرج جمشیدی،    سردبیر بخش آنلاین (آسیا نیوز): نوید جمشیدی
چهارشنبه / ۱۲ خرداد ۱۴۰۰ / ۱۴:۲۹
کد خبر: 4565
گزارشگر: 213
۲۰۴
۰
۰
۳
یادداشت/دکتر مهدی کریمی تفرشی

فساد ارز دولتی تمام می شود؟!

زمانی که تغییر سیاست های ارزی در دستور کار دولت قرار گرفت، واردات کالا با ارز دولتی منجر به سوء استفاده ها و رانت هایی شد که این معضل بویژه در حوزه محصولات دارویی مشکلاتی را ایجاد کرد و از سویی کالا با ارز ۴۲۰۰ تومانی به دست مصرف کننده نمی رسید و در نهایت منجر به کسری بودجه شد.

از زمانی که تغییر سیاست های ارزی در دستور کار دولت قرار گرفت واردات کالا با ارز دولتی منجر به سوء استفاده ها و رانت هایی شد که این معضل بویژه در حوزه محصولات دارویی مشکلاتی را ایجاد کرد و از سویی کالا با ارز 4200 تومانی به دست مصرف کننده نمی رسید. در همین راستا اخیرا صحبت هایی در خصوص حذف ارز دولتی برای واردات برخی کالاهای اساسی و نیز اقلام دارویی مطرح شده است. اما آیا می توان با این روش جلوی رانت و قاچاق معکوس را گرفت و در عین حال قیمت گذاری کالاها را در بازار به نحوی انجام داد که به مصرف کننده فشار وارد نشود؟

ارز ۴۲۰۰ تومانی یا همان ارز دولتی از دوسال گذشته در دستور کار دولت برای تخصیص به تمام کالاهای وارداتی قرار گرفت، اما مدتی بعد با مخالفت برخی نمایندگان و اقتصاددانان، دولت از این سیاست خود دست کشید و بار دیگر تخصیص این ارز را محدود به کالاهای اساسی کرد. هدف دولت از ارائه ارز ۴۲۰۰ تومانی کنترل قیمت کالاها در بازار بود تا بتواند مقابل تورم ناشی از افزایش قیمت ارز بایستد.

سیاست‌های اختصاص ارز برای واردات کالا در سال 97 تغییر کرد و حدود 1500 قلم کالای مصرفی از لیست اختصاص ارز ترجیحی خارج شد. در سال 98 برخی کالاهای اساسی مانند چای، شکر، کره و حبوبات نیز از لیست تخصیص ارز 4200 تومانی خارج شد. ارز 4200 تومانی با هدف حمایت از دهک‌های ضعیف و جلوگیری از تأثیر نوسانات قیمت ارز بر معیشت مردم اختصاص داده شده بود، اما از همان ابتدا و به مجرایی برای توزیع گسترده رانت و فساد مبدل گردید.

به همین دلیل بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند که حذف ارز دولتی و پرداخت یارانه مستقیم به کالاها در زمان توزیع می‌تواند وضعیت معیشتی مردم را بهبود بخشد.
اقتصاد ایران در مسائل ارزی باید بر اساس یک بازار آزاد کنترل شود و پرداخت ارز به قیمت پایین به برخی واردکنندگان برای واردات کالا و سپس کنترل بازار آن کالای وارداتی نتیجه‌بخش نیست.

آنچه مسلم است حمایت از دهک‌های پایین درآمدی و اقشار آسیب‌پذیر جامعه امری ضروری است و اعطای ارز ترجیحی به اقلام کالاهای اساسی با این هدف بوده که فشارهای قیمتی بر برخی کالاهای مصرفی دهک‌های پایین درآمدی را کاهش دهد.

به تاراج رفتن منابع زیادی از ارز ترجیحی توسط دریافت‌کنندگان آن، باعث کاهش درآمدهای دولتی نیز شد و سیاست ارز 4200 تومانی منجر به کسری بودجه گردید.

براساس بررسی‌های صورت گرفته، حذف ارز ترجیحی کالا‌های اساسی منجر به افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده تا حدود 6 درصد خواهد شد. این درحالی است که تورم ناشی از ادامه سیاست ارز ترجیحی، که می‌تواند منجر به افزایش بیش از 47 هزار میلیارد تومانی پایه پولی شود، در حدود 11 درصد خواهد بود که افزایش آن تا 15 درصد نیز قابل پیش‌بینی است

متاسفانه زمانی که دولت ارز ترجیحی را در اختیار طیفی از واردکنندگان قرار داد، نظارت و تضمینی برای واردات کالا با این ارز فراهم نشد.

بسیاری از کارشناسان اقتصادی بهترین روش برای ممانعت از شکل‌گیری رانت‌های گسترده، توقف اختصاص ارز ترجیحی و واردات با نرخ نیمایی می‌دانند. با این راهکار مابه‌التفاوت زیاد میان ارز دولتی و نیمایی از بین می‌رود و زمینه حذف مفاسد اقتصادی را فراهم می‌آورد

در نهایت کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی مصوبه مبنای محاسباتی تمامی کالاهای وارداتی به کشور را از 4200 تومان به 17 هزار و 500 تومان به تصویب رساند .مجلس با جایگزینی ارز نیمایی به‌جای دولتی سیاست انتقال یارانه از واردکننده به مصرف‌کننده را دنبال می‌کند تا هم از تداوم 100 هزار میلیارد تومان مابه‌التفاوت این ارز که تبدیل به رانت شده، جلوگیری شود و به همان میزان نیز یارانه به مردم پرداخت شود./


مهدی کریمی تفرشی
اخبار مرتبط
در حال حاضر وجود یک وزارتخانه یکپارچه باعث ارتباط تنگاتنگ تولید، بازرگانی، واردات و صادرات شده است، اما جداسازی بخش تولید از بازرگانی خود می تواند برای تولیدکنندگان مشکل ساز شود.
سه شنبه / ۱۱ خرداد ۱۴۰۰ / ۰۲:۲۶
سابقه تغییر ساختار بازرگانی کشور در دهه نود به سال 1390 بر می‌گردد که نمایندگان اسبق مجلس با انحلال وزارت بازرگانی موافقت کردند تا بخش تولید و بازرگانی کشور توسط یک متولی واحد یعنی وزارت صنعت، معدن و تجارت اداره شود؛ ولی در شرایط کنونی که رسیدگی جدی به مشکلات اقتصادی کشور و مدیریت بحران کرونا در دستور کار دولت قرار دارد، صرف زمان و انرژی برای ساماندهی یک وزارتخانه جدید تامل برانگیز است.
یکشنبه / ۹ خرداد ۱۴۰۰ / ۲۰:۱۲
قیمت‌ تمام‌شده بالای محصولات کشاورزی، عدم ثبات تولیدات کشاورزی، قیمت‌های خرید تضمینی، شرایط دشوار واردات با نرخ بالای ارز، فرسودگی ماشین‌آلات و پایین بودن بهره‌وری نیروی کار در صنعت غذا، از جمله مهم‌ترین عوامل اثرگذار در قیمت تمام‌شده در صنعت غذا کشور است.
شنبه / ۸ خرداد ۱۴۰۰ / ۱۲:۰۳
توسعه پایدار در تمامی عرصه‌ها حاصل ارتباط و تعامل میان سه قطب دولت، نخبگان و مردم است و برای رسیدن به چشم انداز توسعه پایدار ارتباط مستمر و گسترده صنعت و دانشگاه باید مورد توجه جدی قرار گیرد؛ همچنین صنایع غذایی گلها کاملا آمادگی این را دارد که از طرح ها و پروژه های نوآورانه دانشگاهیان استقبال کند.
دوشنبه / ۳ خرداد ۱۴۰۰ / ۱۶:۰۳
مجتمع صنایع غذایی «گلها« در سال 1318 به صورت سنتی فعالیت خود را از پله نوروزخان آغاز کرد؛ در آن دوره زمانی که ادویه جات و سبزیجات خشک در کاغذهای قیفی شکل به فروش می رسید، بنیانگذار گلها اولین کسی بود که از ملوان های روسی نایلون های یک طرف دوخت خریداری و موادغذایی را با کمک اتوهای ذغالی در آن بسته بندی کرد؛ در آن دوره نسل اول گلها با توجه به مقتضای زمان و شرایط جامعه و نیاز آن دوره تصمیم مهمی گرفت.
یکشنبه / ۲ خرداد ۱۴۰۰ / ۰۲:۰۱
امروزه مساله بیکاری و افزایش جمعیت یکی از مهمترین دغدغه ها و تهدیدهای ملی است و می تواند در رشد اقتصادی کشورها، ایجاد اشتغال و رفاه اجتماعی نقش مهمی را ایفا کند؛ در حالی که طبق برآوردها حتی برخی از کشورهای کمتر توسعه یافته در این مورد از ما پیشی گرفته اند.
چهارشنبه / ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۱۵:۰۱
یکی از ابعاد عصر اطلاعات، تغییرات عمیقی است که در روابط اقتصادی بین افراد، شرکت ها و دولت ها به وجود آمده، به طوری که پدیده ی جدیدی به نام کسب و کار الکترونیک و تجارت الکترونیک را مطرح ساخته است.
دوشنبه / ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۰۹:۱۱
یکی از مهم ترین عـوامـل شکل دهنده الگوی غذایی هر جامعه مجموعه عادات و فرهنگ غذایی آن جامعه است و ایرانیان مردمی خوش ذائقه و دارای تنوع غذایی بسیار بالا هستند و سنت خوردن، از ماندگارترین میراثهای فرهنگ و تمدن ایرانیان است؛ اما آنچه قابل تامل است، الگوی تغذیه ای است و سطح سلامت جامعه وابستگی زیادی به تغذیه مناسب و سالم دارد.
یکشنبه / ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۱۰:۴۳
اهمیت فضای اقتصاد، تولید و نوآوری در شرایط فعلی کشور به حدی است که امسال پشتیبانی و مانع زدایی از تولید به عنوان شعار سال از سوی رهبر انقلاب مطرح شده و سمت و سو‌ی برنامه ریزی و خط مشی اداره کشور برای قوای سه گانه مشخص شد.
چهارشنبه / ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۱۵:۵۵
افزایش یکباره تقاضا برای استفاده از اقلام بهداشتی سبب شد تا برخی کارخانجات برای تامین ماسک، الکل و مواد ضدعفونی نسبت به تغییر خطوط تولید خود اقدام کنند برخی از شرکت های دانش بنیان نیز برای رفع نیازهای جامعه در زمینه مبارزه با ویروس کرونا به میدان آمدند؛ در حالی که باید مراقب باز شدن پای دلالان به حوزه واردات واکسن توسط بخش خصوصی و ایجاد بازار سیاه باشیم./
چهارشنبه / ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۲۱:۱۴
آسیانیوز (وبسایت روزنامه آسیا) هیچگونه مسولیتی در قبال نظرات کاربران ندارد.
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید