صاحب امتیاز
دکتر ساقی باقری نیا
بنیان گذار و مدیر مسئول
ایرج جمشیدی
سردبیر بخش آنلاین(آسیانیوز)
صاحب امتیاز: دکتر ساقی باقری نیا،    بنیان گذار و مدیر مسئول: ایرج جمشیدی،    سردبیر بخش آنلاین (آسیا نیوز): نوید جمشیدی
یکشنبه / ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۱ / ۱۹:۰۴
کد خبر: 9801
گزارشگر: 213
۳۰۶
۰
۰
۳
نگاهی به فیلم «جاذبه» ساخته «آلفونسو کوارون»

انسان و معنا؛ پیش روی مشتاقان فیلم

انسان و معنا؛ پیش روی مشتاقان فیلم
بسیاری از سینماگران که شیفته نظریه های هایدگر هستند؛ انسان و معنای وجودیش را در پیش روی مشتاقان فیلم و پرده سینما قرار دادند؛ اما در عصر حاضر که سینما و معنای انسانی در نقطه انحطاط قرار دارد، فیلمساز مکزیکی آلفونسو کوارون در فیلم جاذبه با استانداردهای سینمایی روز به مثابه سلطه، قدرت،تجارت و سرگرمی در لایه های عمیق و مفهومی خود دازاین هایدگری را به بهترین شکل به نمایش می گذارد.

به گزارش آسیانیوز، مارتین هایدگر در هستی و زمان انسان را به عنوان دازاین می نامد در باب پرتاب شدگی از سیاهی به این سیاره صحبت می‌کند و انسان از نظر او در مسیر مرگ قرار دارد و چیزی که این انسان (دازاین اش) را تهدید می کند نیهیلیسم (نابودی معنا) است.

بسیاری از سینماگران که شیفته فلسفه و نظریه های هایدگر هستند انسان و معنای وجودیش را در پیش روی مشتاقان فیلم و پرده سینما قرار دادند اما در عصر حاضر که سینما و معنای انسانی در نقطه انحطاط خود قرار دارد فیلمساز مکزیکی آلفونسو کوارون در فیلم جاذبه با تمام ساختار و استانداردهای سینمایی روز به مثابه سلطه، قدرت،تجارت و سرگرمی در لایه های عمیق و مفهومی خود دازاین هایدگری را به بهترین شکل به نمایش می گذارد او انسان را در پرتاب شدگی از سیاهی در بستر بی جاذبه گی و فضای معلق بی حیات زندگی قرار می دهد و مرحله به مرحله نظریه معنای وجود آن فیلسوف را به پیش چشم ما قرار می دهد. تا ما به عنوان یک علاقمند و پیگیر این هنر صنعت بزرگ امیدوار به کشف معنا و مفهوم حقیقت در سالن سینما و سینماگران متفکر و صاحب ذوق هنری باشیم.

انسان و معنا؛ پیش روی مشتاقان فیلم

در همین سینمای سلطه و سرمایه امروزه ما ، در اوج فیلم های پاپ کورنی و بی معنا و کامیک بوکی در دنیای تسخیر شده تکنولوژی که هایدگر آن را پیش بینی کرده بود فیلمی به اصطلاح علمی تخیلی با هزینه بالا می بینیم به اسم جاذبه ساخته آلفونسو کوارون مکزیکی که این فیلم شاید یک تنه انسان اهل فلسفه ، تفکر و عاشق سینما و عاشق ارزش معنای وجودی را به عمق چیستی می برد و شاید می تواند پیوند دهنده مفهوم دازاین هایدگری و معنای بشر انسان امروزی باشد.

این فیلم در لایه های سطحی همیشگی فیلمها که در هر فیلم خوب ، بد و عالی وجود دارد در فضا و خارج از سطح زمین و در ستایش مفهوم والایی چون جاذبه ست. اما در لایه های عمیق آن می توان انسانی را دید که همچون دازاینی از هستی و سیاهی پرتاب شده و شخصی به نام رایان استون که در اوج ناامیدی و از غم از دست دادن دخترش در زمین به فضا پناه برده در همان فضای نابود شده به شکل رحم گونه در خلآ ممکن دوباره پرتاب میشه و جنین وار ظهور میکنه و متولد می شود به اصطلاح بینگ (being) هایدگری یا همان هستنده یا موجود بدل می‌شود.

وقتی امید زندگی و زنده ماندن در این شخصیت زن در فضای خالی از انسان و تهی از هرگونه ارتباط و امکان است نوری به داخل سفینه اش به شکلی روزنه وار می تابد که این همان نورگاه یا وسیله علم اونتیک است یعنی خویشتن به مثابه موضوع اولیه تفکر هایدگر در رد نیهیلیسم برای امتداد و ارزش معنای زندگی. یا بی زمانی در فضا که این زن دچار شده که همان زمان به مثابه افقِ هستی که همان فهم هستی و معنای بودن تنها در رابطه از افق فهمیده می شود؛ یا ترس آگاهی که شخصیت زن رایان استون (ساندرا بولاک) می گیرد همان حالت اضطراب شدید از نیستی است او در فضای بی جبر و جاذبه در بی مکانی و بی زمانی است که همان تجربه ما از معنای موجودات پیرامونی است.

به گفته مایکل واتز در مقدمه ای بر اندیشه هایدگر می نویسد؛ برداشت علمی ابژکتیو از مکان که بر اساس قواعد بخش پذیر است وقوع نمی فهمد بلکه بیشتر به تجربه‌ای فضایی از معنای چیزها نظر دارد.

این زن در درآمیختگی با دازاین هایدگری در عدم اصالت یا همان سقوط به سوی زمین قرار می گیرد هایدگر می گوید سقوط در جهان به معنای غرق شدن در با –یکدیگر- است یعنی همان قرینه مسئله هرزه‌نگاری یاوه گویی روزانه می نامد.

در پایان وقتی سفینه با شدت به سطح آب برخورد می‌کند و این شخصیت زن دوباره متولد شده از نظر روح و تفکر و رشد یافته خود را به لب ساحل کشان کشان می رساند همه آنچه که هایدگر در رد نیهیلیسم و ارزش گذاشتن به معنای وجود می گوید با تصاویری از پایین به بالا از ایستادن یک زن روی سیاره زمین به ما نشان می‌دهد، در موقع ایستادن او به زمین (خاک) و جاذبه میگوید؛ ممنون که این نقطه تعالی برای یک انسان است یعنی فهم و آگاهی و قدردانی از منظومه و فرصت زیست داده شده.

در فضا ما دو دازاین می‌بینیم یک شخصیت کوالسکی (جورج کلونی) که نماد خیر و دارای عمق تفکر و آگاهی است او را با تلنگر و صحبت‌هایش در باب هستی و چیستی می یابیم و در جایی که در مسیر مرگ رها میشه باز هم از آخرین لحظات زندگی خود در ستایش زندگی سخن می گوید که می توان به دو جمله طلایی اش اشاره کرد:

1- رایان باید یاد بگیری رها کنی

2- باید خورشید رو در رودخانه ی گنجیس ببینی، فوق العاده ست! «هایدگر درست می‌گوید انسان از بدو وجود در مسیر مرگ است و پذیرش آن و معنا دادن به وجود با آگاهی تفکر بسیار مغتنم است» و اما دازاین دوم همان شخصیت استون (سنگی) که یه جورایی نماد شر (نه به معنی شیطانی و شرارت) به معنی منفی گرا و نابود شده که با رهایی در فضا و در تلاطم هیچ بودگی به پیشنهاد کوالسکی در ذهن و روحش دو تصمیم پیش‌رو دارد یا تن به مرگ و نابودی دهد یا تلاش برای زنده ماندن و فهم اینکه هستی و زندگی یک فرصت است و می‌توان با نگاه خیر، معنای وجود خود را به تعالی و نقطه والا رساند با تمام مشکلات وجودی برای یک انسان از جمله دردناک ترین اش (عشق) یعنی از دست دادن فرزند و نابودی او در پیش چشم یک هستنده. پس همان پذیرش، ترس، آگاهی دازاین را پروا میکند.

فیلم جاذبه در راستای نابودی انسان با تمام معیارهای سلطه صنعت گراییست.

این مثال نقض از این رو آورده شده چون تمام اِلمان های موجود سیستم سرمایه را دارد. از هزینه (بودجه فیلم و تبلیغات) ، گیشه ، مردم و لایه های سطحی نگر، اما وقتی دست یک فیلمساز فکور و نبوغ انگیز را رها می سازی می‌تواند در عمق و لایه های تفکری آن هم در مقابل خود سیستم سرعت مصرف گرایی در شرایط سوبژکتیو خارج از فضای زمین در مکانی بی جاذبه ، بی زمان ، بدون صدا و در آرامش کافی مفاهیم خودش را به ذهن مخاطب فکور سنجاق کند و حقیقتی رو به بزرگی و عظمت چیزی به اسم سینما نمایان کند که به نظر نگارنده معنای دقیق و کامل هنر همین حقیقت است یعنی تاباندن نوری بر تاریکی بر جهل و انحطاط بشر امروزی./

نویسنده: بهزاد اسدی؛ فیلمساز و دانشجوی دکتری فلسفه هنر
آسیانیوز
https://www.asianews.ir/u/6mj
اخبار مرتبط
بهنوش بختیاری در پاسخ به این سوال که «ویدئوی‌تان در مورد گوشت نخوردن باعث شد خیلی‌ها این‌طور برداشت کنند که پول گرفته‌اید تا بگویید مردم! حالا که گوشت گران است، گوشت نخورید.» چنین گفت: «مگر من دیوانه‌ام، مگر من بدجنسم، چرا من باید از گوشت خوردنِ مردم ناراحت شوم؟
پولاد کیمیایی، امروز، 18 اردیبهشت از سر مزار مادرش، گیتی پاشایی، همسر مسعود کیمیایی در قالب یک ویدیو با مردم سخنانی را در میان گداشت و در واکنش به گفت و گوی هما سرشار با گوگوش در دو روز گذشته، با حالتی بغض آلود سخنانی را بیان و افشا کرد.
به بهانه انتشار ویدیوی غم انگیز از بیماری و تنهایی رضا رویگری، بازیگر معروف در آسایشگاه کهریزک، چندین ویدیو از بازی او در نقش های مختلف در گذشته تدوین و منتشر شده است؛ این در حالی است که فیلم حمایت و دلجویی هنرمندان از وی نیز دست به دست می شود.
شهلا ناظریان، بازیگر و صداپیشه سینما و تلویزیون و همسر حسین عرفانی، شب چهارم اردیبهشت ماه درگذشت؛ با صدای او فیلم های بسیاری با هنرپیشه های معروفی مانند اینگرید برگمن، لورن باکال، سوفیا لورن، دایان کیتون، راکوئل ولش،الیزابت تیلور و غیره در خاطرات ایرانیان ماندگار شدند.
پدیده ایی به نام فیلم و سریال در زندگی روزمره ما وجود دارد که در اوقات فراغت به گذراندن وقت ما بسیار کمک می کند، اما سوالی که ممکن است برای همه ما پیش بیاید در رابطه با هزینه های احتمالی است که باید پرداخت کنیم.
در حالی که نام بسیاری از زنان معروف سینماگر و بازیگر در «بیانیه افشاگری باج‌گیری جنسی از زنان» در سینمای ایران آمده است، یک مقام رسمی به این موضوع واکنش نشان داده است.
آسیانیوز (وبسایت روزنامه آسیا) هیچگونه مسولیتی در قبال نظرات کاربران ندارد.
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید